نقد و بررسی فیلم Joy 2024| لذت
1 تیر · · خواندن 5 دقیقه
اگه ده سال پیش یا حتی کمتر از اون، توی یه جای عمومی درمورد عدم علاقهتون به فرزند آوری حرف میزدید، جامعهی ما اصلا باهاش خوب برخورد نمیکرد و با یه سری حرفای فلسفی نه چندان منطقی، ازتون میخواستن که به زندگی و بودن، امید داشته باشید. اما الان و با زیاد شدن مشکلات اجتماعی، جدال بین مخالفای فرزند آوری و افراد طرفدار فرزند آوری، بیشتر شده و نکته اینه که هر دو طرف ماجرا، انگیزههای متنوعی دارن یعنی ممکنه همه ی مخالفای فرزندآوری، به شکل مشابهی فکر نکنن و انگیزهها و اهداف متفاوتی، درون ذهنشون باشه.

بقیه در ادامهی مطلب。.゚+ ⟵(。・ω・)
فیلم لذت، به این موضوع پرداخته و شانس اینو داره که ذهن بیننده رو درمورد اخلاقیات فرزند آوری، به چالش بکشه. روایتش زاویههای دید متفاوتی رو به تصویر میکشه و از این جهت، میتونه منشا الهام مناسبی برای درک بیشتر اخلاقیات تولید مثل باشه.
این کار تونسته از طرف منتقدا، اقبال بیشتری نسبت به مخاطب عمومی داشته باشه و تا امروز، با درصد مشارکت خیلی خیلی پایینی، امتیاز 7.1 رو از سایت IMDb به دست آورده.
این فیلم درام، بر اساس یک داستان واقعی ساخته شده و اولین تلاش آدما برای لقاح آزمایشگاهی رو به تصویر کشیده. ما الان توی جامعه ای هستیم که حتی اجاره دادن رحم هم اتفاق میوفته و هرچند تصویر عمومی بدی داره اما افرادی هستن که از این روش استفاده میکنن.
یه کار خلاف عرف، حتی اگر بدیهتا شرورانه و مخرب باشه، مشتری خودش رو پیدا میکنه و اونی که حس میکنه بهش نیاز داره، به سراغش میره. این آدما در کنار ما زندگی میکنن، توی خیابون از کنارشون میگذریم و ممکنه هیچ وقت هم به روی خودشون نیارن که مشتری چیزی بودن که خلاف عرف جامعه است. دنیای هنر، به ما این شانس رو میده که این افراد گمنام رو بیشتر بشناسیم و انگیزه هاشون رو درک کنیم، حتی اگر انگیزه هاشون بیمارگونه و نابهنجار باشه.

روشهای تولید مثل و انگیزههای اقدام به هر نوع از تولید مثل، میتونه متنوع و شامل روش های اخلاقی و غیر اخلاقی بشه. در جریان این فیلم، مدیرای جامعه مخالف پروژههای کمک به فرزند آوری هستن چون سعی دارن جمعیت جامعه رو کنترل کنن و مشتاق هم نیستن که جمعیت زیاد بشه چون این موضوع رو مانعی برای افزایش رفاه میدونن.
حرف دکترا اینه که دست نزدن یه عده به تولید مثل، نباید بر اساس اجبار باشه و شما اگر میخواید آدما رو دعوت کنید که بچه به دنیا نیارن، لازمه اونا رو به لحاظ ذهنی توجیه کنید و کاری کنید که بر حسب مسئولیت و بر اساس ارادهی خودشون، جمعیت رو کنترل کنن.
نکتهی دیگه اینه که لقاح مصنوعی، سواستفاده و بهرهکشی خاصی به دنبال نداره. اینطوری نیست که شما بیاید یه نفر رو اجاره کنید و از رحمش استفاده کنید تا بچهی ژنتیکی شما رو پرورش بده بلکه صرفا خوده زن و شوهر هستن که به کمک علم، حمایت میشن تا قدرت تولید مثل پیدا کنن.
مبارزهای که پزشکای درون این فیلم انجام میدن، یه مبارزهی مدنی و علمی منطقی به نظر میرسه و توجیهاتشون میتونه مناسب افرادی باشه که رویکرد ناامیدانه و شدیدا رادیکالی نسبت به فرزند آوری دارن. مخالفای فرزند آوری، لزوما افرادی نیستن که وضعیت بد اقتصادی و جامعه رو دلیل توجیه کنندهای برای کنترل جمعیت بدونن بلکه انگیزه ی بسیاریشون از اینجا نشات میگیره که از خوده انسان ناامیدن و عقیده دارن که ما آدما بهحدی تاسف باریم که بهتره منقرض بشیم. برخیشون عقیده دارن که عقیم شدن اجباری باید به تک تک مردم جامعه تحمیل بشه و گفتوگوهاشون به دیدگاه های تاریک و غم انگیزی درمورد انسان میرسه.
این در حالیه که ما آدم ها هم مثل بقیه ی موجودات زنده، پتانسیل رشد کردن داریم و چنانچه بیشتر تلاش کنیم، می تونیم جوامع خیلی بهتری بسازیم و رفاه خودمون رو تامین کنیم. ما می تونیم مبتکر انواعی از صلح و سازگاری باشیم و کاری کنیم که تک تک آدمای جامعه، بهترین تجارب ممکن رو از زندگیشون به دست بیارن. دامن زدن به ناامیدی و تاسف خوردن بابت چیزی که الان هستیم، لزوما نمی تونه چرخه ی درد و رنج رو پایان بده.
موضوعی که باعث میشه تا این پروژه به لطف خودش ادامه پیدا کنه، دقیقا همون افرادی هستن که مایل به بچهدار شدنن، حتی اگر این روش، مخالف با عرف غالب بر جامعه باشه. این تقاضای زیاد، نکته ای رو درمورد چنین حرکت های خارج از عرفی آشکار میکنه و اون وجود تمایلات قدرتمندی هست که بعضا درموردشون آگاهی نداریم. این شخصیت ها در دل جامعه زندگی میکنن و به دلیل اینکه نمی تونن لذت بچه دار شدن رو به شکل معمولی تجربه کنن، حاضرن وارد پژوهشی بشن که حتی جواب دادنش قطعی نیست. میل به بچه دار شدن، میتونه درون آدما خیلی قویتر از چیزی باشه که فکرش رو میکنیم. این زن و شوهرای متقاضی، لزوما افرادی نیستن که بخوان از بچه، برای حفظ میراث یا معنی دادن به زندگی پوچشون استفاده کنن بلکه واقعا مشتاق تجربه ی لذتی هستن که درون نگه داری و بزرگ کردن یه بچه وجود داره و به سختی میشه گفت که میلی که درونشون هست، مطلقا شرورانه و خودخواهانه است.
جمعبندی
درک اخلاقیات تولید مثل، می تونه خیلی پیچیده تر از چیزی باشه که به نظر میاد و همون اندازه که یه فرد که به طور طبیعی توانایی تولید مثل داره، به رغم تمام انتقادی که نسبت بهش هست، در نهایت آزاده تا تولید مثل انجام بده و با عواقب تصمیمش کنار بیاد، میشه به فردی که به طور طبیعی، از توانایی تولید مثل برخوردار نیست، به چشم یه بیمار نگاه کرد که حق انتخاب بین بچهدار شدن یا بچهدار نشدن رو از دست داده و برای درمانش تلاش کرد. مدیریت جمعیت یا تلاش برای جلوگیری از تولید مثل بی رویه، بیشتر از اینکه یه کار تحمیلی و مکانیکی باشه، یه کار فکری رو میطلبه و تحمیل کردن این سیاست ها، در نهایت باعث ایجاد یه جامعه ی خودخواه و پر هرج و مرج میشه. ادراکی که این فیلم درمورد اخلاقیات بچهدار شدن منتقل میکنه و میشه نقطه عطف سناریوش در نظر گرفت.