موضوعاتی که توی بخش اول این مطلب بررسی شد، به طور خلاصه شامل مسالئه ی شفافیت در سیستم امتیازدهی، نحوه ی تاثیرگذاری نقدهای حرفه ای و مردمی و ارتباط بین فرهنگ عمومی و بازخوردهای سینمایی بود و علاوه بر یه سری نظرات شخصی، تعدادی از بازخوردهای منفی ای که نسبت به این سایت و نحوه ی کارش مطرح شدن بررسی شد.

 

بقیه در ادامه‌ی مطلب⁦｡.ﾟ+ ⟵(｡･ω･)⁩

اما چند موضوع دیگه باقی موند که قراره توی این مطلب به سراغشون بریم. یکی از نقدهای منفی ای که نسبت به این سایت مطرح شده، نسبت به میزان اعتبار هر منتقدی هست که محتواش، روی نمره ی نهایی یک فیلم، تاثیر داره.
بعضیا عقیده دارن که همچین سایتی، فقط باید به حرف منتقدی اهمیت بده که سواد آکادمیک داره یا به نحوی ثابت کرده باشه که فردی اهل مطالعه و صاحب نظره.
این رویکرد، ممکنه در ظاهر مفید به نظر برسه اما ممکنه باعث بشه بسیاری از نقدهای ارزشمند و خلاقانه که به قلم افراد گمنام و مستقل نوشته شده، نادیده گرفته بشن. همین موضوع میتونه تنوع نظرات و مشارکت عمومی رو محدودتر کنه؛ درست برعکس چیزی که در سایت IMDb شاهدش هستیم.
برای اینکه نقدهای یک سایت در سیستم Tomatometerراتن تومیتوز پذیرفته بشن، سایت باید معیارهای مشخصی رو برآورده کنه. یکی از این معیارها، داشتن ترافیک وب ثابت و قابل تایید هست. به طور خاص، سایت باید حداقل پنج میلیون بازدید در طول شش ماه داشته باشه. همچنین اگر نقدها به صورت ویدیویی منتشر میشن، کانال باید حداقل 500 هزار مشترک داشته باشه. برای پادکست ها هم حداقل 1000 امتیاز و 4 ستاره در اپل پادکست، ضروریه.

بر این اساس، ما طیفی از یوتیوبرا و بلاگرا رو داریم که با تکیه بر روش های نسبتا زردی و یا خریدن ممبر، ممکنه نقدهای خودشون رو به یکی از نقدهای تاثیرگذار در نمره دهی راتن تومیتوز تبدیل کرده باشن. نمیگم که معیار راتن تومیتوز برای انتخاب نقدها سالمه اما نمی تونیم به افرادی که به قولا سواد آکادمیک دارن و توی یه رسانه ی معتبر کار میکنن، بیشتر از یک بلاگر اعتماد کنیم. این یه پدیده ی فرهنگی و آفت جهانگیره که چه یه نویسنده ی معتبر رسانه ای و چه یه بلاگر معمولی، میتونه تحت تاثیر بخش های فاسد سیستم سرمایه داری، نقدهایی رو بنویسه که لزوما صادقانه نیستن یا کار فکری چندانی براشون صورت نگرفته.
توی همچین شرایطی، اعتماد کورکورانه به سواد آکادمیک یا اعتبار رسانه ای نمی تونه همیشه تضمین کننده ی ارائه ی یه نقد واقعی و بی طرفانه باشه. شاید بهتر باشه مخاطبا به جای تکیه ی صرف به اعتبار یک رسانه یا شهرت یک بلاگر، با تحلیل محتوا و مقایسه ی دیدگاه ها، خودشون معیارهای کیفیت رو تعیین کنن.


بعضی از منتقدا عقیده دارن که توی این سایت، یه نگاه صفر و یک به فیلم ها وجود داره. سیستم امتیازدهی راتن تومیتوز، فیلم ها رو به دو دسته ی تازه "Fresh" و گندیده "Rotten" تقسیم میکنه. این نگاه ساده سازی شده، برای بسیاری از افرادی که کارای مستقل رو دوست دارن یا علاقه مندای جدی سینما، قابل قبول نیست چون نمی تونه کیفیت واقعی فیلم ها رو توصیف کنه و فقط میانگین نظرات رو معیار قرار میده.
این سایت حتی در عنوانش هم نوعی طعنه و تحقیر نسبت به هنرهای نمایشی وجود داره و این سیستم تازه و گندیده هم به نوبه ی خودش حالت تحقیر آمیزی داره. با توجه به الگوریتم هایی که پیش از این هم بررسی کردیم، این سایت محیط جالبی برای اشتراک افکار مختلف و تبادل نظر نیست و بیشتر مرجعی برای میانگین گیری از نظرات و نقدهای منتشر شده از رسانه های مختلفه.

این نکته رو باید درنظر گرفت که نقدهای توییتر، ردیت یا حتی تیک تاک میتونن روی بازخورد مخاطبا تاثیر بذارن ولی در سیستم راتن تومیتوز جایی ندارن. بعضی استودیوها یا گروه های طرفداری یا کمپین های هماهنگ، امتیاز Audience Score رو دستکاری میکنن. شکاف بین امتیاز منتقدها و امتیاز مخاطب ها، در این سایت بسیار ملموسه که البته به خودی خود یک ایراد نیست. امتیاز اولیه ی فیلم ها در روزهای اول اکران ممکنه خیلی متفاوت باشه و بعد از چند ماه تغییر کنه اما Tomatometer این تغییرات رو به خوبی نشون نمیده.
تماشاگرها با استفاده از تجربه های شخصی، زمینه های فرهنگی و نشانه های بصری و شنیداری فیلم، معنا و احساس خاصی رو ازش استخراج میکنن. نقدها، رسانه ها و شبکه های اجتماعی میتونن این ادراک رو شکل بدن یا تغییر ایجاد کنن و این اتفاق میتونه قبل از اکران گسترده ی فیلم اتفاق بیوفته.
نقدها تاثیر زیادی روی این فرآیند که اصطلاحا پرسپشن گفته میشه دارن چون منتقدها با تحلیل نقاط قوت و ضعف فیلم، مسیر ذهنی مخاطب رو هدایت میکنن. نقد مثبت میتونه کنجکاوی و علاقه ایجاد کنه و نقد منفی ممکنه مخاطب رو دلسرد کنه.
سایت های امتیازدهی با ارائه ی یک عدد یا درصد، برداشت کلی از فیلم رو ساده سازی میکنن و این امتیازها حتی پیش از تماشای فیلم، ذهنیت مخاطب رو شکل میدن. در شبکه های اجتماعی، واکنش های لحظه ای، میم ها و ترندها میتونن فیلمی رو محبوب یا منفور کنن. پرسپشن در سینما یعنی چگونگی دیده شدن و درک شدن فیلم توسط مخاطب که این برداشت نه فقط از خود فیلم، بلکه از نقدها، امتیازها، رسانه ها و فضای مجازی شکل میگیره. به همین دلیل، الگوریتم های سایت هایی مثل راتن تومیتوز یا موج های شبکه های اجتماعی میتونن به شدت روی پرسپشن اثر بذارن و مسیر موفقیت یا شکست یک فیلم رو تعیین کنن.
یک نمونه ی روشن از تضاد پرسپشن بین راتن تومیتوز و شبکه های اجتماعی، فیلم استار وارز 2017 هست. منتقدها در راتن تومیتوز امتیاز بسیار بالا 91درصد دادن اما مخاطبا توی همون سایت فقط 41درصد رضایت نشون دادن درحالیکه در توییتر و ردیت، موجی از بحث های احساسی و کمپین های طرفداری و ضد طرفداری درست شد و در تیک تاک، بعدها میم ها و ویدیوهای طنز، فیلم رو بیشتر به یک موضوع برای ساختن جوک و میم تبدیل کردن و جدیش نگرفتن.
در توییتر و ردیت، بعضا کمپین های هماهنگ برای پایین آوردن Audience Score درست شد و در تیک تاک، بعدها صحنه های فیلم به میم های طنز و ویدیوهای کوتاه تبدیل شد که بیشتر جنبه ی سرگرمی داشتن.
نمونه هایی از این دست زیادن و نشون میدن که پرسپشن یا ادراک عمومی، در شبکه های اجتماعی میتونه کاملا متفاوت از امتیازهای رسمی منتقدها در راتن تومیتوز باشه. منتقدها بیشتر به کیفیت هنری و ساختار توجه میکنن درحالیکه کاربرهای توییتر، ردیت و تیک تاک، روی سرگرمی، نوستالژی و وایرال شدن لحظه های خاص فیلم تمرکز دارن. همین تضاد هست که گاهی باعث موفقیت تجاری فیلم هایی میشه که منتقدها اونا رو ضعیف ارزیابی کردن.
مسئله ی زمان
یکی از نقدهای مهم نسبت به راتن تومیتوز، مسئله ی زمان هست یعنی نحوه ی تغییر امتیازها در طول دوره ی اکران و بعد از اون. خیلیا عقیده دارن که این سایت دچار Recency Bias هست یعنی فیلم ها در روزهای اول معمولا امتیاز بالاتری میگیرن و با گذشت زمان و اضافه شدن نقدهای تازه، امتیازشون افت میکنه. این تغییرات به خوبی در الگوریتم نمایش داده نمیشن و باعث برداشت های غلط از کیفیت فیلم ها میشن.
این اصطلاح رو میشه سوگیری تازگی ترجمه کرد و معنیش اینه که فیلم های تازه اکران شده معمولا نقدهای مثبت بیشتری دریافت میکنن چون منتقدهای اولیه اغلب از رسانه های بزرگ و هیجان زده هستن. با گذشت زمان و ورود نقدهای بیشتر، امتیاز کاهش پیدا میکنه. مثلا فیلمی ممکنه در هفته ی اول، 90 درصد پسندیده بشه اما چند ماه بعد به 70 درصد برسه. ولی در راتن تومیتوز، عدم نمایش تغییرات زمانی رو شاهد هستیم. این سایت فقط یک عدد نهایی نشون میده و روند تغییر امتیاز در طول زمان رو به وضوح ثبت نمیکنه. این باعث میشه مخاطب تصور کنه امتیاز فعلی از ابتدا همین بوده.
فیلم های قدیمی که بعدها نقدهای مثبتی دریافت میکنن، مثلا به خاطر ریمستر یا بازنمایی در جشنواره ها، امتیازشون تغییر میکنه اما در سایت، هیچ توضیحی درمورد زمینه ی تاریخی نقدها وجود نداره و میتونه مرز بین مقایسه ای که در دهه های مختلف انجام شده رو مخدوش کنه.
بی اعتمادی به امتیاز اولیه
بعضی از فیلمسازها و مخاطبا میگن که امتیاز اولیه ی بالا یا پایین میتونه فروش افتتاحیه رو تحت تاثیر قرار بده درحالیکه این امتیاز، بعدها تغییر میکنه. سایت نشون نمیده که چه زمانی نقدها اضافه شدن یا چه مقدار از امتیاز تحت تاثیر نقدهای جدید بوده.
در IMDb برای این مشکل، راه حل هایی درنظر گرفته شده و امتیازها به صورت میانگین عددی و همراه با تعداد رای ها نشون داده میشن و به همین دلیل، تغییرات زمانی شفافتر هستن.
درمورد مسئله ی زمان، مبحث پرسپشن هم مطرح میشه چون در بعضی موارد، گروه های طرفداری یا مخالفان یک فیلم در زمان مشخص، مثلا روز اکران یا موقع بحث های سیاسی، نقدهای هماهنگ ثبت میکنن و پرسپشن فیلم رو تغییر میدن.
مسئله ی زمان در راتن تومیتوز باعث میشه امتیازها تصویر ثابتی از کیفیت فیلم ارائه ندن و برداشت مخاطب تحت تاثیر لحظه ی انتشار نقدها قرار بگیره. این مشکل بخصوص برای فیلم های مستقل یا کارهای بحث برانگیز جدیه و باعث میشه که در طول زمان، پرسپشن متفاوتی پیدا کنن.

جمع بندی
الگوریتم راتن تومیتوز بیشتر به رسانه های بزرگ و منتقدهای شناخته شده وزن میده. این باعث میشه نقدهای مستقل و خلاقانه ی افراد گمنام نادیده گرفته بشن و تنوع دیدگاه ها کم بشه. تقسیم صفر و یک فیلم ها به تازه یا گندیده، کیفیت واقعی کارها رو ساده سازی میکنه. برای علاقه مندهای جدی سینما یا کارهای مستقل، این سیستم ناکافی و حتی تحقیرآمیز تلقی میشه.
امتیازهای سایت میتونن روی فروش فیلم ها تاثیر بذارن و حتی زمانی که فیلم در بین مخاطبا محبوبه، ممکنه تحت تاثیر نظر منتقدین، بخشی از مخاطبین بالقوه شو از دست بده. این موضوع باعث گلایه ی فیلمسازها شده اما درواقع نشون میده قدرت فرهنگی عمومی در حال شکل دادن پرسپشن هست.