اگر دنبال یه فیلم دلهره‌آور روانشناختی هستید، زنبور توی حدود یک ساعت و نیم، داستان پر از تعلیق جالبی رو ارائه میده که تا امروز، کمابیش به‌خوبی تونسته بیننده‌ی عمومی رو تحت‌تاثیر قرار بده. در زمان تحریر این مقاله، مدت زیادی از انتشار فیلم زنبور نمی‌گذره و درمجموع، هزار مشارکت کننده در سایت IMDb داشته که بهش امتیاز 5.9 دادن و 81 درصد پسند مخاطبای گوگل رو به‌دست آورده.

 

بقیه در ادامه‌ی مطلب⁦｡.ﾟ+ ⟵(｡･ω･)⁩

میشه حدس زد که چی تو ذوق منتقدای IMDb زده. منتقدا معمولا کار رو در معرض مقایسه قرار میدن و از اونجایی که ذهن‌شون پر از فیلمای مختلفه، در‌مقابل کاری که صرفا یه تکرار تر‌و‌تمیز هم باشه بنا نیست روی خوشی نشون بدن. ولی حتی اگر زنبور رو یه تکرار در ژانر خودش در نظر بگیریم، خوب تونسته داستان رو پیش ببره و روابط علت‌و‌معلولی مناسبی داره.

هشدار: ادامه‌ی این مطلب می‌تونه داستان فیلم زنبور رو لو بده.

این چندمین فیلم روانشناختی توی چند‌وقت اخیره که به‌طور اتفاقی دیدمش و نقطه عطفش مربوط به قلدری، بخصوص قلدری در دوران کودکی مربوط میشه. همیشه در مواجهه با همچین مسائلی این سوال به ذهنم میاد که واقعا فرقی بین امیال شرارت‌آمیز بچه‌ها و افراد بالغ وجود داره؟ نحوه‌ی ابراز شرارت، ممکنه فرق داشته باشه اما به‌نظر میرسه که بچه‌ها هم می‌تونن انتخاب کنن که بدجنس باشن یا آدم خوبه و اتفاقا شاید کمتر از افراد بالغ، درگیر حس عذاب وجدان بشن.
کارلا به‌عنوان فردی که در کودکی باعث رنج کشیدن هدر شده، در بزرگسالی نوعی ابراز پشیمونی رو از خودش نشون میده هرچند که هنوزم یه فرد خودخواه به‌حساب میاد و نحوه‌ی حمایتش از اطرافیانش هم بیشتر شبیه رقابتی هست که توی جنگل و به‌شکلی بسیار بدوی صورت می‌گیره.

هدر از ابتدا نوعی میل به مرگ رو از خودش نشون میده و سرخوردگی و ناامیدی رو میشه از طرفش حس کرد با این‌وجود، اتفاقات درون داستان، ممکنه لحظاتی این حس رو ایجاد کنه که هدر قراره تبدیل به همون قاتل بی‌رحمی بشه که با خونسردی، انتقام خودشو می‌گیره و بعدشم در سعادت و آرامش زندگی میکنه.
اون از ابتدا برنامه‌ی مرگ خودشو ریخته بود یا حداقل بدش نمی‌اومد که این معاشرت، مصادف بشه با مرگش. خودکشیش نوعی حس شفقت رو میتونه در بیننده ایجاد کنه و باعث بشه که دیگران بهش حق بدن که مرتکب قتل شده ولی درنظر بگیرید که هدر نمی‌مرد و می‌تونست از عواقب آزاری که به کارلا رسونده هم فرار کنه. آیا خشونتی که علیه کارلا، اونم به‌عنوان یه زن حامله نشون میده قابل توجیهه؟

اینکه هدر آسیب دیده یا وضعیت روانیش مشکل داره دلیل نمیشه که بخواد به دیگران آسیب بزنه. اگر جرمی اتفاق افتاده، می‌تونه به سیستم عدالت تکیه کنه. اگر عقده و مشکل روانی اتفاق افتاده، می‌تونه از روش‌های درمانی استفاده کنه. اگر می‌دونه شوهرش خیانت‌کاره، میتونه جدا بشه و یه زندگی جدید رو شروع کنه. هدر فرد فقیری نیست و به‌راحتی می‌تونه شروع جدیدی داشته باشه.


اون صرفا خودشو یه قربانی معرفی میکنه و حتی رنگ پوستش هم مزید‌بر علت میشه که هرجور شده خودشو در دسته‌ی قربانیا قرار بده اما اینو در‌نظر نمی‌گیره که سیستم آموزشی‌ای که ازش میناله، در‌واقع بخشی از جامعه است و چنانچه امثال اون نخوان توی روند بهبود چنین جامعه‌ای مشارکت داشته باشن، صرفا تعداد افرادی مثل خودش افزایش پیدا میکنه. این روش انتقام‌گیری، به هیچ‌عنوان قرار نیست قلدر‌هایی مثل کارلا رو از بین ببره.

هدر از این می‌ناله که نتونسته بچه‌دار بشه و انواع علت‌ها رو برای این موضوع دست‌و‌پا میکنه اما نشون نمیده که آیا به‌عنوان فردی که علاقه‌ی زیادی به مادر شدن داره، در برابر بچه‌ها مسئولیت‌پذیر هست یا نه؟ با توجه به خودکشی و بی‌اهمیتی نسبت به موقعیت خاص کارلا به‌عنوان یه زن حامله، به‌سختی میشه تصور کرد که هدر به چیزی بیشتر از خودش اهمیت بده و بخواد واقعا نقش اجتماعی مفیدی بازی کنه.
زن سیاهپوست، خودشو قربانی می‌دونه اما به این اهمیت نمیده که جامعه چرا داره نابهنجاری‌ها رو تولید میکنه و سعی میکنه به شیوه‌ای خودسرانه، عدالت دست‌ساخته‌ی خودشو پیاده کنه.

جمع‌بندی
"شروری که حق داره"، ازجمله ایده‌های پرکاربرد و محبوب در هالیووده که اینجا هم دوباره تکرار شده هرچند توی این داستان، به‌سختی میشه هدر رو متهم کرد. آیا منتقل کردن چنین پیامی از طریق یه داستان تراژیک درسته؟ اگر داستان به‌صورت جانبدارانه طراحی نشده باشه حقیقتا تاثیر بدی ایجاد نمیکنه چون به بیننده کمک میکنه تا از منطق خودش برای قضاوت شخصیت‌های درون داستان استفاده کنه اما چهارچوب‌هایی که درون این فیلم ایجاد شده، مسائل زیادی رو نادیده می‌گیره. زمان بسیار کمی برای به‌تصویر کشیدن جزئیات یه تراژدی چندین ساله صورت می‌گیره و میشه حس کرد که بسیاری از حرف‌ها ناگفته باقی می‌مونن. به همین دلیل هم هست که بهتره فراتر از پیغام‌های آشکار فیلم رفت و اونچه که گفته نمیشه و دیده نمیشه رو جست‌و‌جو کرد.