نقد و بررسی فیلم Restore Point 2023
30 اردیبهشت · · خواندن 5 دقیقه نقد و بررسی فیلم Restore Point 2023| نقطه ی بازیابی
نقطهی بازیابی، یه فیلم محصول جمهوری چک هست که یه نگاه آیندهنگرانه به تکنولوژی و قدرت انسان در کنترل سرنوشتش داره. ایدهی اصلی فیلم، تحسین برانگیز و جالبه اما به لحاظ بازی و کشش داستانی، میشه گفت که کار بسیار معمولیای هست.
کارای علمی تخیلی، نوعی شبیهسازی ذهنی رو ایجاد میکنن و به ما اجازه میدن تا فارغ از جذابیت ظاهری تکنولوژی، به موضوع اخلاقیاتی که در حین استفادهی از تکنولوژی لازمه به کار گرفته بشه توجه کنیم.
بقیه در ادامهی مطلب｡.ﾟ+ ⟵(｡･ω･)
ایدهی اصلی داستان اینه که آدما در صورت استفاده از یک تکنولوژی خاص، میتونن در صورت کشته شدن توی حوادث اتفاقی یا قتل و جنایت، مجددا به زندگی برگردن و توی یه بدن سالم، به زندگی خودشون ادامه بدن. کار شرکتی که این تکنولوژی رو ارائه میده اینه که علاوه بر ترمیم بدن فیزیکی، خاطرات و حافظهی آدما رو هم آرشیو و به بدن جدیدشون منتقل میکنه.
این فیلم، هرچند که یک محصول و تکنولوژی آیندهنگرانه و تخیلی رو موضوع خودش قرار داده اما مشخصا داره به سیستم سرمایهداری سودجویانه انتقاد میکنه و پتانسیل این سیستم برای سودجویی از حساسترین خواستههای انسانی رو یادآور میشه.
رشد علمی، هرگز به تنهایی قادر نیست که رفاه آدما رو تضمین کنه و اخلاقیات زیادی لازمه تا یه تکنولوژی بتونه عملا به رشد ذهنی و روانی آدما هم کمک کنه.
شخصیت اصلی این داستان، زنی داغ دیده است که همسرشو به خاطر یک جنایت از دست داده. همسر اون، به دلایلی نتونسته به زندگی برگرده و این زن داره سوگ نبود همسرش رو حمل میکنه.
این سوگ، به خودی خود نوعی احترام به تکنولوژی نقطهی بازگشت رو درونش زنده کرده و به شخصه، مرتبا برای بازگذاری افکارش اقدام میکنه. اما مثل هر جامعهای، یه عده هستن که به تکنولوژیهای عجیب و غریب، بدون هیچ دلیل خاصی اعتراض کنن یا اخلاقیاتش رو زیر سوال ببرن. افرادی توی این جامعه هم هستن که عقیده دارن نقطهی بازگشت، یک تکنولوژی غیر اخلاقیه و داره ازش سوءاستفاده میشه و ترجیح میدن که به شکل نرمالی زندگی کنن و بمیرن.
اما یا ام، به عنوان یه کارآگاه مونث، به واسطهی شغل و ماموریتش، دقیقا توی نقطهی حساس برخورد چنین انتقادهایی با جامعه قرار میگیره و به رغم اینکه علاقهای به مورد انتقاد قرار دادن تکنولوژی نقطهی بازگشت نداره اما مجبور میشه که عقاید افراد مخالفو هم بشنوه و اونا رو مورد قضاوت قرار بده.
انگیزهی اما تروچینوفسکا، یه انگیزهی بشر دوستانه و رو به رشده و بیشتر از اینکه فردی مقبول بالادستیهای خودش باشه، متعهد هست که نقش مثبت خودشو بازی کنه. همینم باعث میشه تا نسبت به حقایقی که باهاشون رو به رو میشه، مسئولیتپذیری و انعطاف نشون بده و یه مسیر شخصیتی رو به رشد رو طی کنه.
تروچینوفسکا، مصمم هست که تفاوت بین خیر و شر رو ادراک کنه و به همین جهت، زاویهی نگاهش به شرکت ارائه دهندهی خدمت نقطهی بازیابی رو تغییر میده.
الگویی که این شرکت، برای ارائهی محصول و خدماتش داره، کاملا روی الگوهای رایجی که همین الانش هم باهاش رو به رو هستیم پیش میره. شرکتای ثروتمندی که تبلیغات بسیار پرزرق و برق و زیبایی رو میسازن و به آدما این حسو میدن که قراره براشون بهترین و مدرنترین تجارب رو در زمینهی تخصصی خودشون ایجاد کنن. این تبلیغات، لزوما پوشش دهندهی حقیقت نیستن و اینو صرفا افرادی که زندگیشون شدیدا درگیر خدمات شرکت شده و ازش آسیب دیدن میفهمن.
به طور مثال، یه عده آدم با لباسای روشن و صورتای درخشان میان و در مورد خریدای قسطی با بهره صحبت میکنن و خونه و زندگیای رو نشون میدن که درونش، پدر و مادرای جوون، در کنار فرزندانشون هستن و دارن یه زندگی مرفه رو تجربه میکنن اما چیزی که نشون نمیدن اینه که هزینهی دست و پا کردن چنین زندگیای قراره چقدر برای افراد چنین جامعهای سنگین و فرسایشی باشه و به قیمت تلف شدن عمرشون تموم بشه.
چیزی مثل نقطهی بازیابی، به آدما فرصت بیشتری میده اما لزوما باعث نمیشه تا آدما بتونن توی یه جامعهی نرمال، روند رشد خودشون رو طی کنن و تجربهی بهتری از زندگی داشته باشن. سیستم سرمایهداری فاسد، به فکر ثروتمندتر کردن همهی آدما نیست بلکه از یه عدهی کثیر استفاده میکنه و روز به روز فقیرترشون میکنه تا یه عدهی قلیل بتونن ثروت زیادی داشته باشن؛ یعنی عملا تولید ثروتی صورت نمیگیره و یه چرخهی انگلی ایجاد میشه.
این موضوع مهمی هست که به راحتی میشه گفت که دنیای امروز ما، در مقابلش بیحد و اندازه بیتفاوته و زندگی همهی ما، به اندازهی خودش درگیر انتخابهایی هست که یه سیستم سرمایهدارانه جلوی پامون قرار داده. داشتن یه نگاه انتقادی و پیدا کردن راه حلهایی که بهینهتر باشن، کمترین کاری هست که از دستمون بر میاد و میتونه کمک کنه تا کیفیت تجربهمون از زندگی رو بهبود ببخشیم. شاید بشه گفت مهمترین الزام تحقق چنین خواستهای اینه که بهجای خودخواهانه زندگی کردن، در مقابل هویت خودمون و دیگران به عنوان یک انسان، مسئولیتپذیر باشیم و فرصت رشد هیچ انسانی رو به بهای رشد و رفاه خودمون مختل نکنیم.
جمعبندی
نقطهی بازیابی، بیش از هر چیز، به ذات واقعی تجاربی که به عنوان تجارت و برای کسب ثروت، به جامعه ارائه میشن، نگاهی انتقادی انداخته و بهلحاظ محتوا و ایدهی اصلی داستان، موضوع ظاهرا امنی به حساب میاد. اما نمیشه منکر شد که به لحاظ کشش داستانی و جذابیت، شاید نتونه برای علاقهمندای به این ژانر، راضیکننده باشه. کارگردان این فیلم، اولین تجربهاش رو از سر گذرونده و به عنوان یه فرد تازهکار در زمینهی کارگردانی، میشه گفت که اونقدرا هم بد عمل نکرده.