نقد و بررسی فیلم Alita: Battle Angel 2019| آلیتا، فرشته‌ی جنگ

آلیتا علاوه‌بر اینکه یه فیلم خوش ساخته، خیلی خوب تونسته ژانر علمی تخیلی رو با فضای استاندارد یه فیلم درام ترکیب کنه و شاید بابت همینه که تونسته اینهمه جایزه ببره. این از جمله کارای تحسین شده است که جلوه‌های ویژه‌ی خیره کننده‌ای داره و سعی کرده موضوعاتی مثل صلح و فاصله‌ی طبقاتی و سیستم سرمایه‌داری رو بررسی کنه.


بقیه در ادامه‌ی مطلب⁦。.゚+ ⟵(。・ω・)⁩

با وجود جذابیت بصری، نمیشه نقطه عطف بخصوصی در سناریوی آلیتا پیدا کرد و تماما الگوهایی رو طی میکنه که توی داستان‌های کهکشانی مرتبط با نبرد خیر و شر، مشاهده میکنیم. شخصیت های کلیدی داستان، لزوما یه نگاه حساب شده و عمیق به جامعه ندارن و همینم باعث میشه که آلیتا بتونه بیشتر خودنمایی کنه وگرنه به خودی خود، چیزی جز یک مبارز با قدرت‌های دست ساخته‌ی موروثی نیست. 
شما تا پایان داستان، درک روشنی نسبت به ماهیت قوانین اصلی حاکم بر جامعه پیدا نمیکنید و جذابیتش، تا حدی از یه جامعه ی غایب نشات میگیره که ظاهرا متشکل از نخبه‌هاست و سعی داره خودش رو از طبقه‌ی پایین، مخفی نگه داره. وگرنه اگر سناریو‌نویس سعی میکرد که این جامعه ی غایب رو بیشتر به تصویر بکشه و اونو مرموز نگه نداره، احتمالا فقط با یه عده شخصیت کسل کننده ی دیگه آشنا میشدیم که صرفا به تکنولوژی و قدرت بیشتری دست پیدا کردن.

ما با یه‌سری صحنه‌های اکشن و کاراکترهای نیمه روباتی ظریف طرفیم که شانس جذب مخاطب داره و به غیر از این، با یه اتمسفرسازی معمولی طرفیم. 
گاهی وقتا همین فضاسازی های هایپ و اکشن های خیره کننده، باعث میشن که ساده ترین پایه های تشکیل دهنده ی یه سناریوی منطقی دیده نشن، یعنی دیگه برای خیلی از مخاطبا اهمیتی نداشته باشه که با چه شخصیت و انگیزه‌هایی طرف هستن. راهی که آلیتا طی میکنه، به صورت اسمی به دنبال ایجاد صلح و برابریه ولی آلیتا به خودی خود یه نخبه ی عرصه ی جنگ و صلح به حساب نمیاد و میشه گفت که رویکرد‌های سطحی‌نگرانه‌ای داره. زمانی که سعی میکنه تا یه عده خلافکار و شکارچی رو با خودش همراه کنه، این آلیتا نیست که با هوش و درایت خودش میتونه دیگران رو دعوت به چالش کنه بلکه احمق و سطحی نگر بودن اطرافیانش هست که باعث میشه به‌راحتی تحریک بشن. این شخصیت‌های شکارچی، به‌حدی خام و فانتزی هستن که بسیاری از اوقات، یه حس کمدی رو منتقل میکنن. 
آلیتا در بسیاری از مواقع، درست مثل یه پیشمرگ عمل میکنه و محرکش، نوعی هیجان شدیده. در حالی که یه مبارزه‌ی منطقی بین خوبی و بدی، با توجه به کیفیت و ویژگی جوامع درگیر مشخص میشه. یه جامعه که نابهنجاری و خشونت، تبدیل به اتمسفر غالبش شده، لزوما نمیتونه تبدیل به بخش معصوم و مظلوم ماجرا بشه و برای عدالت، قیام کنه. این در‌حالیه که آلیتا سعی داره به نفع همچین جامعه ای کار کنه چون حقشون نمیدونه که درون فقر و فشارهای اجتماعی زندگی کنن. 


شما در طول تاریخ، به‌کرار می‌تونید جوامعی رو مشاهده کنید که صرفا با بهانه هایی مثل فقر و کمبود، تحریک به نوعی تحول و قیام شدن و تونستن پیشمرگای خودشون رو داشته باشن. شاید پررنگ‌ترین این قیام‌ها، مرتبط با روی کار اومدن جوامع کمونیستی باشه که بدون درنظر گرفتن میزان اخلاقیاتی که داره درون جامعه رعایت میشه، فقر رو بهانه‌ی خوبی برای تحریک یه گروه بر علیه طبقه ی برخوردار میکنن. نتیجه ی چنین تحولاتی، لزوما ایجاد یه جامعه‌ی پیشرو و قدرتمندتر که بتونه بیشتر از جامعه‌ی برخوردار سابق، اخلاقیات رو رعایت کنه نیست، همچنان که خوده فقر، بهانه ی خوبی برای تبدیل شدن به یه جامعه‌ی بی‌اخلاق و خشن نیست. اگر شما به افرادی که در حال تجربه ی فقر و تنگدستی هستن حق بدید که سراغ کارای خلاف و خشونت برن، عملا افرادی که توی چنین شرایطی قادر به کنترل خودشون هستن و میزان اراده ی انسان رو زیر سوال بردید. هرج و مرج طلبی و کشیده شدن آدما به سمت جرم و جنایت، با ثروت و فقر، غیر قابل توجیهه.


جمع‌بندی
آلیتا مشخصا کاراکتری هست که برای الهام بخشیدن به بچه‌ها و نوجوونا ساخته شده اما به دلایلی که گفته شد، نمی‌تونه الگوی مناسبی باشه و بیش از پیش، تمایل به فداکاری‌های بیمارگونه، مهربونی های بی‌فایده و پیشمرگ شدن برای چیزهایی که ارزشش رو ندارن رو میتونه درون بچه‌ها ایجاد کنه. آرمان ها و اهدافی که در نوجوانی و جوانی انتخاب میکنیم، هر‌چند به تنهایی، حالتی انتزاعی و ناملموس دارن اما می‌تونن به شکل غیر مستقیم، روی کوچک ترین تصمیمات روزمره‌مون هم تاثیر بذارن و سرنوشت ما رو متحول کنن. به همین دلیل هم هست که بهتره از همون دوران کودکی، تفکر انتقادی رو درون بچه ها تقویت کنیم تا محتوای درون انیمیشنا و فیلمای مخصوص کودکان و نوجوانان رو به راحتی نپذیرن و الگوی خودشون قرار ندن.